Νευροαναπτυξιακές διαταραχές

Στο σύγγραμμα γίνεται αναλυτική παρουσίαση όλων των Νευροαναπτυξιακών Διαταραχών (ΝΑΔ) όπως αυτές ορίζονται στην πιο πρόσφατη έκδοση του διεθνούς ταξινομικού κριτηρίου διαταραχών DSM-5 (APA 2013). Στις ΝΑΔ συμπεριλαμβάνονται, ως ξεχωριστές διαγνωστικές οντότητες, η Νοητική Αδυναμία (ΝΑ), η Διαταραχή Αυτιστικού Φάσματος (ΔΑΦ), η Διαταραχή Ελλειμματικής Προσοχής-Υπερκινητικότητας (ΔΕΠ-Υ), οι Διαταραχές Επικοινωνίας (ΔΕ), η Ειδική Μαθησιακή Διαταραχή (ΕΜΔ), και οι Κινητικές Διαταραχές (ΚΔ). Αρχικά, γίνεται μία σύντομη αναφορά στις διαταραχές της ανάπτυξης στο σύνολό τους, ενώ ακολουθεί λεπτομερής περιγραφή και ανάλυση των έξι ΝΑΔ και των επιμέρους τύπων τους. Για καθεμία από τις ΝΑΔ παρατίθενται η κλινική εικόνα – χαρακτηριστικά, οι ταξινομήσεις, οι αιτιολογικοί παράγοντες, η συχνότητα – επιπολασμός, τα διαγνωστικά κριτήρια, η συννοσηρότητα με άλλες διαταραχές, οι διαγνωστικές μέθοδοι και οι τεχνικές θεραπευτικής αντιμετώπισης. Στο δεύτερο μέρος περιγράφεται η έννοια της «νευροδιαφορετικότητας» στις ΝΑΔ, και παρουσιάζονται τα νέα ερευνητικά δεδομένα. Ποικίλοι επιστημονικοί κλάδοι μελετούν, από διαφορετική σκοπιά, την περίπλοκη και πολυπαραγοντική φύση των ΝΑΔ, αναζητούν τους παράγοντες αιτιοπαθογένειάς τους και παρέχουν πολύτιμες πληροφορίες για την αποτελεσματικότερη διάγνωση, αλλά και τη θεραπευτική αντιμετώπισή τους. Επιπλέον, θίγεται ενδελεχώς το θέμα των εξαιρετικά υψηλών ποσοστών συνύπαρξης (συννοσηρότητας), τόσο ανάμεσα στους διαφορετικούς τύπους ΝΑΔ, όσο και ανάμεσα στις ΝΑΔ και άλλες διαταραχές. Στο τρίτο μέρος δίνεται ιδιαίτερη έμφαση σε μια από τις πιο διαδεδομένες ΝΑΔ, την Ειδική Μαθησιακή Διαταραχή (γνωστή και με τους όρους «Ειδικές Μαθησιακές Δυσκολίες» (ΕΜΔ) ή/και «Δυσλεξία»). Εκτίθενται οι προσεγγίσεις προσδιορισμού της διαταραχής ανά τα χρόνια και οι προσπάθειες ορισμού της, περιγράφεται το κλινικό προφίλ, με το οποίο αυτή μπορεί να εκδηλωθεί στα διαφορετικά άτομα (ετερογένεια), ενώ παρουσιάζεται και η εξελικτική της πορεία (κλινικό συνεχές), από την προσχολική ηλικία έως και την ενήλικη ζωή. ● Η Ελένη I. Μπόντη είναι Αναπληρώτρια Καθηγήτρια του Τμήματος Ιατρικής του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης.