Νήσος χαρίεσσα

Ποια είναι η εικόνα της Κύπρου μετά την μετάβασή της από τη βενετική στην οθωμανική κυριαρχία; Το βιβλίο αυτό, στηριζόμενο σε εξαντλητική αξιοποίηση ποικίλων ιστορικών πηγών και δημοσιευμάτων της εποχής, επιχειρεί να αναδείξει την ιδιάζουσα θέση που κατείχε το νησί στα ιδεολογικά ρεύματα και τις πολιτικές εξελίξεις στη δυτική Ευρώπη, από την επόμενη της κατάκτησής του από τους Οθωμανούς στα 1570-1571 ως τη βρετανική επέμβαση του 1878. Το τελικό πόρισμα της έρευνας αυτής είναι ότι το κυριαρχικό καθεστώς του νησιού κατά τους τρεις αιώνες της οθωμανικής εξουσίας όχι μόνο δεν έπαψε να επανέρχεται στην ευρωπαϊκή πολιτικο-ιδεολογική επικαιρότητα, αλλά θεωρούνταν ως «ανοιχτή υπόθεση» της Χριστιανοσύνης. Με άλλα λόγια, η παρουσία των Οθωμανών στην Κύπρο, μολονότι αποτελούσε μιαν «de facto» πραγματικότητα, συνιστούσε ταυτόχρονα και μιαν «de jure» γεωπολιτική εκκρεμότητα, η οποία έπρεπε αργά ή γρήγορα να τερματιστεί. Η ειρωνεία της Ιστορίας θέλησε η αντίληψη αυτή, που αποτυπώθηκε στα κείμενα πολλών Ευρωπαίων διπλωματών, στρατιωτικών, πολιτικών στοχαστών και επισκεπτών της Κύπρου, αλλά και στους σχεδιασμούς, θεσμικούς και αυτόκλητους, της πολιτικής των Μεγάλων Δυνάμεων στην ανατολική Μεσόγειο, να περάσει από τη θεωρία στην πράξη από τη Μεγάλη Βρετανία, την ευρωπαϊκή δηλαδή δύναμη που είχε αναδειχθεί στον κατεξοχήν υπέρμαχο της εδαφικής ακεραιότητας της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας. ● Ο Ιωάννης Κ. Χασιώτης είναι ομότιμος καθηγητής της Φιλοσοφικής Σχολής του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης.